Hưởng ứng Ngày Quốc tế Người cao tuổi 01/10 và Tháng hành động vì Người cao tuổi Việt Nam năm 2026, chủ đề “Cộng đồng chung tay chăm sóc tích hợp Người cao tuổi trong xu thế già hóa dân số” nhấn mạnh một yêu cầu thiết thực: chăm sóc sức khỏe cần đi cùng hỗ trợ sinh hoạt, chăm lo đời sống tinh thần và tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp tục tham gia cộng đồng.
Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội, thành phố Đà Nẵng có quy mô dân số khoảng 3.065.628 người, gồm 93 xã, phường và 01 đặc khu. Địa bàn rộng, trải từ đô thị, đồng bằng đến miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đặt ra những nhu cầu chăm sóc khác nhau. Theo số liệu thống kê chuyên ngành dân số năm 2026, toàn thành phố có khoảng 418.632 người cao tuổi, chiếm 13,65% dân số. Theo Luật Dân số, dân số bước vào quá trình già hóa khi người từ đủ 60 tuổi trở lên chiếm từ 10% tổng dân số trở lên. Già hóa dân số vì thế đã là vấn đề hiện hữu tại Đà Nẵng.
Sống lâu hơn là thành quả của phát triển kinh tế, xã hội và chăm sóc sức khỏe. Nhưng tuổi thọ tăng cũng khiến nhiều gia đình cần chuẩn bị cho việc chăm sóc kéo dài hơn. Có người cao tuổi cần theo dõi nhiều bệnh cùng lúc; có người gặp khó khăn khi đi lại, ăn uống; có người còn khỏe nhưng thiếu bạn bè, ít cơ hội giao tiếp. Nhu cầu của mỗi người khác nhau và có thể thay đổi theo thời gian. Đó là lý do việc chăm sóc cần được kết nối, liên tục và phù hợp với từng người.
Chăm sóc toàn diện, bắt đầu từ nơi người cao tuổi sinh sống
Chỉ thị số 35/CT-TTg ngày 23/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực hiện công tác người cao tuổi thích ứng với già hóa dân số xác định đây là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, gắn với mục tiêu phát triển bền vững. Thủ tướng yêu cầu thực hiện đồng bộ các giải pháp chăm sóc người cao tuổi tại nhà và cộng đồng, phát triển trung tâm chăm sóc ban ngày, nhà sinh hoạt cộng đồng, câu lạc bộ người cao tuổi; đồng thời khuyến khích phát triển cơ sở kết hợp chăm sóc, y tế và phục hồi chức năng.
Tinh thần đó được cụ thể hóa trong Hướng dẫn chuyên môn về chăm sóc người cao tuổi tại nhà, tại cộng đồng ban hành kèm Quyết định số 1976/QĐ-BYT ngày 01/7/2026 của Bộ Y tế. Chăm sóc tích hợp có thể bắt đầu từ việc tư vấn phòng bệnh, phát hiện sớm nguy cơ sức khỏe, hướng dẫn dinh dưỡng và vận động phù hợp. Khi người cao tuổi suy giảm khả năng tự chăm sóc, gia đình cần được hướng dẫn cách hỗ trợ sinh hoạt hằng ngày và tìm đến nhân viên y tế khi cần thiết. Chăm sóc còn bao gồm việc lắng nghe, giúp người cao tuổi duy trì kết nối với người thân, bạn bè và các hoạt động xã hội.
Tại cộng đồng, câu lạc bộ người cao tuổi tạo không gian để thành viên giao lưu, vận động và học cách tự chăm sóc sức khỏe. Điểm chăm sóc ban ngày có thể hỗ trợ theo dõi một số chỉ số sức khỏe, sinh hoạt và tổ chức hoạt động phù hợp với khả năng của người tham gia. Trạm y tế cấp xã giữ vai trò gần dân trong tư vấn, sàng lọc, hướng dẫn người thân chăm sóc tại nhà và kết nối người cao tuổi với dịch vụ phù hợp.
Đà Nẵng triển khai theo điều kiện từng địa bàn
Thực hiện Chỉ thị của Thủ tướng, UBND thành phố Đà Nẵng ban hành Kế hoạch số 72/KH-UBND ngày 25/02/2026 về tăng cường công tác người cao tuổi thích ứng với già hóa dân số. Thành phố định hướng phát triển chăm sóc tại nhà, tại cộng đồng; nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, phục hồi chức năng, tăng cường vai trò y tế cơ sở và chăm sóc dài hạn. Kế hoạch cũng đặt ra việc rà soát cơ sở vật chất để phát triển trung tâm chăm sóc ban ngày, nhà sinh hoạt cộng đồng và câu lạc bộ người cao tuổi phù hợp với thực tế.

Hình: Trạm Y tế xã Avương xuống tận địa bàn khám sức khỏe cho người cao tuổi.
Với một địa bàn có cả khu vực đô thị lẫn miền núi, không thể áp dụng một cách tổ chức chăm sóc giống nhau ở mọi nơi. Ở khu vực đông dân cư, điểm chăm sóc ban ngày và câu lạc bộ có thể giúp người cao tuổi duy trì giao tiếp, vận động trong lúc con cháu đi làm. Tại những nơi xa trung tâm, cần chú trọng tư vấn, theo dõi sức khỏe và hỗ trợ ngay tại gia đình, cộng đồng. Việc đưa chính sách đến với người cao tuổi ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số cũng là nội dung được Chỉ thị số 35/CT-TTg nhấn mạnh.
Gia đình là chỗ dựa gần gũi nhất, nhưng chăm sóc người cao tuổi không thể chỉ đặt lên vai người thân. Chính quyền địa phương, ngành y tế, hội người cao tuổi, các đoàn thể và cộng đồng cần phối hợp để phát hiện người cần giúp đỡ, hướng dẫn gia đình cách chăm sóc và tạo thêm cơ hội sinh hoạt xã hội. Bên cạnh quan tâm người có hoàn cảnh khó khăn, cần trân trọng kinh nghiệm, tiếng nói và tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp tục đóng góp cho gia đình, địa phương.
Hưởng ứng Ngày Quốc tế Người cao tuổi 01/10, chăm sóc tích hợp có thể bắt đầu từ những việc thường ngày: một cuộc thăm hỏi người sống một mình, một lần đưa cha mẹ đi khám đúng hẹn, một buổi sinh hoạt câu lạc bộ hay sự hướng dẫn kịp thời của trạm y tế. Khi những việc ấy được kết nối và duy trì, người cao tuổi có thêm điều kiện sống khỏe, sống vui, sống độc lập và được gắn bó với cộng đồng.
Tin bài: Võ Chí Trung