Chi cục Dân số thành phố Đà Nẵng

Đà Nẵng nâng cao chất lượng công tác dân số từ cơ sở

         Trong 9 tháng đầu năm 2026, công tác dân số và phát triển của thành phố Đà Nẵng được triển khai đồng bộ trong bối cảnh tổ chức bộ máy và đầu mối thực hiện ở cơ sở có nhiều thay đổi. Nhiều chỉ tiêu về sàng lọc trước sinh, sàng lọc sơ sinh, tỷ số giới tính khi sinh và tầm vóc thanh niên đạt kết quả tích cực; các chính sách về mức sinh và chăm sóc người cao tuổi tiếp tục được hoàn thiện.

         Hỗ trợ chuyên môn cho tuyến xã

         Chi cục Dân số thành phố đã xây dựng Cẩm nang nghiệp vụ dân số – phát triển cấp xã, hướng dẫn UBND và Trạm Y tế xã, phường lập kế hoạch, phân công cán bộ, truyền thông, quản lý đối tượng, thống kê báo cáo và phối hợp liên ngành. Công tác kiện toàn Ban Chỉ đạo Dân số và Phát triển, rà soát đội ngũ cộng tác viên dân số, nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản nhằm củng cố mạng lưới tại cộng đồng.

         Cùng với việc giao chỉ tiêu chuyên môn, Chi cục Dân số đã tổ chức 25 lớp phổ biến Luật Dân số; quán triệt Kết luận số 149-KL/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 21-NQ/TW và Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030. Các lớp học giúp cán bộ y tế, cán bộ dân số cơ sở cập nhật quy định mới, thống nhất cách triển khai nhiệm vụ sau sắp xếp.

H. BCĐ tham dự Hội nghị trực tuyến Luật Dân số do Bộ Y tế tổ chức 

         Nhiều chỉ tiêu chất lượng dân số đạt kết quả tích cực

         Kết quả 9 tháng cho thấy các chỉ tiêu về chất lượng dân số tiếp tục chuyển biến. Tỷ lệ sàng lọc trước sinh đạt 88,9%, cao hơn kế hoạch năm là 85%; tỷ lệ sàng lọc sơ sinh đạt 95,1%, vượt kế hoạch 90%. Tỷ số giới tính khi sinh ở mức 106 bé trai trên 100 bé gái, nằm sát khoảng mục tiêu của thành phố. Tỷ lệ mang thai ở tuổi vị thành niên được duy trì dưới 0,2%.

         Để tăng khả năng tiếp cận dịch vụ, thành phố tổ chức 25 lớp tập huấn về sàng lọc trước sinh và sơ sinh cho khoảng 1.250 đại biểu; phổ biến danh mục bệnh bẩm sinh cần sàng lọc và hướng dẫn triển khai chính sách hỗ trợ theo Nghị định số 168/2026/NĐ-CP. Các địa phương, cơ sở y tế được yêu cầu rà soát đối tượng, kết quả thực hiện và nhu cầu hỗ trợ, làm cơ sở tổ chức chính sách sát thực tế.

         Kết quả khảo sát 400 thanh niên 18 tuổi tại 93 xã, phường cho thấy chiều cao trung bình của nam đạt 168,10 cm và nữ đạt 158,07 cm, đều đạt và vượt chỉ tiêu năm 2026. Cùng với khảo sát, 12 lớp truyền thông về dinh dưỡng, rèn luyện thể lực, sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục và phòng ngừa mang thai ngoài ý muốn đã được tổ chức cho 600 thanh niên, trong đó có 3 lớp tại địa bàn hải đảo.

         Bảo đảm mức sinh thay thế gắn với hỗ trợ thiết thực

         Duy trì mức sinh thay thế tiếp tục là một nhiệm vụ trọng tâm. Trong 9 tháng, tổng tỷ suất sinh của thành phố ước đạt 2,15 con/phụ nữ; tỷ suất sinh thô đạt 9,15 phần nghìn và tỷ lệ tăng dân số tự nhiên đạt 0,82%. Các chỉ tiêu này ghi nhận số liệu sơ bộ lũy kế 9 tháng chưa phản ánh đầy đủ kết quả cả năm và đang được tiếp tục theo dõi, cập nhật.

         Hoạt động truyền thông tập trung vận động kết hôn đúng độ tuổi, sinh con sớm và sinh đủ hai con trước 35 tuổi; tư vấn khám sức khỏe trước khi kết hôn, dự phòng vô sinh, sàng lọc trước sinh và sơ sinh. Thành phố đồng thời triển khai nghiên cứu đánh giá kiến thức, thái độ và thực hành về sinh đủ hai con trước 35 tuổi ở phụ nữ từ 18 đến 49 tuổi, nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phù hợp với từng nhóm.

         Một nội dung được quan tâm là hoàn thiện hồ sơ chính sách dân số theo Luật Dân số. Dự thảo tập trung vào hỗ trợ phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, hỗ trợ khám sức khỏe trước khi kết hôn cho nhóm khó khăn, hỗ trợ sàng lọc trước sinh đủ 4 bệnh và sàng lọc sơ sinh đủ 5 bệnh. Đây là cơ sở để thành phố chuyển các thông điệp vận động thành những hỗ trợ cụ thể, phù hợp khả năng cân đối nguồn lực. 

         Chăm sóc người cao tuổi cần tăng tốc trong quý cuối năm

         Trong bối cảnh già hóa dân số, thành phố tiếp tục mở rộng quản lý sức khỏe người cao tuổi tại cộng đồng. Đến hết 9 tháng, 98% người cao tuổi có thẻ bảo hiểm y tế được quản lý sức khỏe. Thành phố đã đang tổ chức 25 lớp truyền thông, tư vấn về dinh dưỡng, luyện tập, phòng ngừa bệnh không lây nhiễm và bệnh mạn tính cho 750 người cao tuổi; đồng thời thí điểm mô hình chăm sóc tích hợp theo hướng tiếp cận ICOPE cho 30 người tại cộng đồng.

         Tỷ lệ người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần trong năm đạt 70,7%, dự kiến hoàn thành kế hoạch 95% trong năm. Đây là chỉ tiêu cần tập trung nguồn lực trong quý IV, bởi hoạt động khám sức khỏe đòi hỏi sự phối hợp của nhiều cơ sở y tế, chính quyền địa phương và nguồn lực tổ chức thực hiện.

         Ngành Y tế đang hoàn thiện hồ sơ đề nghị hỗ trợ 70% kinh phí mua thẻ bảo hiểm y tế cho người từ đủ 60 tuổi đến dưới 75 tuổi chưa có thẻ; đồng thời tham mưu kế hoạch chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đến năm 2030. Chính sách nếu được ban hành sẽ góp phần mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ và tăng tính liên tục trong quản lý sức khỏe người cao tuổi.

         Đổi mới truyền thông và quản lý dữ liệu dân số

         Công tác truyền thông được triển khai theo hướng kết hợp trực tiếp với nền tảng số. Bên cạnh các hoạt động hưởng ứng Ngày Thalassemia thế giới và Ngày Dân số thế giới, thành phố tổ chức Cuộc thi xây dựng video clip sáng tạo chào mừng 65 năm Ngày Dân số Việt Nam; duy trì tin, bài, hình ảnh và video về Luật Dân số, mức sinh, người cao tuổi và sàng lọc trước sinh, sơ sinh. Việc xây dựng Zalo Official Account của Chi cục Dân số cũng được xúc tiến để mở rộng kênh cung cấp thông tin cho người dân.

         Hệ thống thông tin chuyên ngành dân số tiếp tục được rà soát, chuẩn hóa. Qua kiểm tra số liệu quý II/2026, 92 trong số 93 Trạm Y tế xác nhận số liệu đã báo cáo chính xác; một đơn vị thực hiện rà soát, điều chỉnh theo hướng dẫn. Dữ liệu dân số được khai thác để lập danh sách thanh niên 18 tuổi, theo dõi biến động dân số, phân tích chỉ tiêu chuyên môn và xây dựng phương án dự báo quy mô đối tượng giai đoạn 2027 – 2030.

         Mô hình Trợ lý công tác dân số – phát triển cấp xã được xây dựng và nhân rộng đến 93 xã, phường, hỗ trợ cán bộ cơ sở tra cứu văn bản, cập nhật kiến thức và thực hiện nhiệm vụ. Đây là giải pháp phù hợp khi khối lượng văn bản mới tăng, trong khi nhân lực ở một số địa phương còn kiêm nhiệm và năng lực thống kê chưa đồng đều. 

         Tập trung hoàn thành các nhiệm vụ năm 2026

         Trong 3 tháng cuối năm, ngành Y tế thành phố tập trung hoàn thiện hai hồ sơ nghị quyết về chính sách dân số và hỗ trợ kinh phí mua thẻ bảo hiểm y tế cho người cao tuổi chưa có thẻ; phát triển dịch vụ sàng lọc trước sinh, sơ sinh; đẩy nhanh khám sức khỏe định kỳ cho người cao tuổi và tiếp tục hỗ trợ chuyên môn cho khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

         Các hoạt động hưởng ứng Ngày Tránh thai thế giới, Ngày Quốc tế Người cao tuổi, Tháng hành động vì người cao tuổi, Ngày Quốc tế Trẻ em gái, Tháng hành động quốc gia về Dân số và Ngày Dân số Việt Nam sẽ được tổ chức gắn với nhu cầu của từng địa bàn. Thành phố cũng tiếp tục kiện toàn mạng lưới cộng tác viên, tăng cường kiểm tra, giám sát, chuẩn hóa dữ liệu và xây dựng kế hoạch công tác, dự toán kinh phí năm 2027.

         Kết quả 9 tháng đầu năm cho thấy công tác dân số của Đà Nẵng đang chuyển dần từ vận động đơn lẻ sang quản lý toàn diện các vấn đề về mức sinh, cơ cấu, chất lượng dân số và thích ứng với già hóa. Việc duy trì kết quả đã đạt được, khắc phục chỉ tiêu còn chậm và bảo đảm hoạt động thông suốt tại cơ sở sẽ quyết định mức độ hoàn thành kế hoạch năm 2026.

         Tin bài: ThS Điệp – ThS Trung